Actuele fair pay-toolkit film- en AV-productie klaar voor 2026

Foto: Shutterstock

De Ketentafel Film/AV Productie van fairPACCT heeft de fair pay-praktijkinstrumenten geactualiseerd die sinds 2025 in werking zijn. De nieuwe versies zijn van kracht per 1 januari 2026.

Nieuwe tool toegevoegd

Nieuw in het pakket is de Gids Rollen film- en AV-productie. Deze gids biedt werkenden en opdrachtgevers een praktisch uitgangspunt voor een heldere opdrachtbeschrijving. Op hoofdlijnen zijn de taken en werkzaamheden van een groot aantal rollen per departement beschreven en ingedeeld naar zwaarteniveau, waarbij elk niveau is gekoppeld aan een passend zzp-starttarief. De Gids sluit aan op het Opdracht Kompas dat met hulp van Bureau Berenschot is ontwikkeld en bevat, voor de volledigheid, ook de daarin beschreven referentiefuncties en afgeleide functies. Zowel de Gids als de actuele versie van het Opdracht Kompas, waarin een aantal beschrijvingen is verhelderd, zijn gevalideerd door Social Finance Matters.

Doel en toepassing

Sinds 1 januari 2025 geldt dat de film- en AV-sector moet werken volgens een cao of – als die ontbreekt – een (aanpalende) honorariumrichtlijn om aan fair pay te voldoen.

De fair pay-praktijkinstrumenten film- en AV-productie zijn bedoeld voor sectorbrede toepassing door marktpartijen en andere spelers in de sector. Ze ondersteunen eerlijke onderhandelingen en zorgvuldige contractvorming tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers en dragen bij aan transparantie, een gelijkwaardiger speelveld en verdere professionalisering van de sector.

De tools zijn van toepassing op audiovisuele producties in de vorm van korte films, speelfilms, documentaires, animatiefilms, innovatieve mediaproducties en drama-, documentaire- en animatieseries.

Om te borgen dat opdrachtnemers niet onder de minimale ondergrens voor een opdracht worden gehonoreerd, moeten altijd de meest actuele versies van de fair pay-praktijkinstrumenten worden toegepast. Dit is niet vrijblijvend. Het onderzoek ‘Meerkosten van fair pay in de film- en audiovisuele sector’ van PPMC Economisch Advies (10 april 2025) laat zien dat een forse inhaalslag nodig is om eerlijke betaling in de Nederlandse film- en audiovisuele sector mogelijk te maken. De kosten voor het realiseren van fair pay lopen bij speelfilms gemiddeld op tot 40% en bij documentaires tot 67%, wat neerkomt op circa 23% van de totale productiekosten.

Overzicht actuele fair pay-tools film- en AV-sector (vanaf 2026)

Opdracht Kompas film- en AV-productie – versie 3.0 (december 2025)
Met het Opdracht Kompas bepaal je aan de hand van niveau-indicatoren, referentiefuncties en afgeleide functies het zwaarteniveau van de taken en werkzaamheden van een specifieke opdracht. Dit niveau is aangegeven met de letters A t/m K. Elk zwaarteniveau is gekoppeld aan een passend zzp-starttarief. In versie 3.0 zijn, in samenhang met de nieuwe Gids Rollen film- en AV-productie, verschillende beschrijvingen van referentiefuncties en afgeleide functies tekstueel verbeterd.

Gids Rollen film- en AV-productie – versie 1.0 (december 2025)
De Gids vormt een aanvulling op het Opdracht Kompas en beschrijft op hoofdlijnen de taken en werkzaamheden van een groot aantal rollen per departement. Voor de volledigheid zijn ook de referentiefuncties en afgeleide functies uit het Opdracht Kompas opgenomen. Aan de hand van de niveau-indicatoren in het Opdracht Kompas zijn alle rollen ingedeeld naar zwaarteniveau (A t/m K), waarbij elk zwaarteniveau is gekoppeld aan een passend zzp-starttarief.

Richtlijn zzp-starttarieven film- en AV-productie – december 2025
De tabellen bevatten de geïndexeerde zzp-starttarieven per uur (exclusief btw). De tarieven zijn gekoppeld aan het zwaarteniveau A t/m K uit het Opdracht Kompas en gelden vanaf 1 januari 2026 als ondergrens voor fair pay. Ter referentie zijn ook de bijbehorende geïndexeerde bruto salarissen opgenomen.

Timesheets zzp-opdrachten film- en AV-productie – versie 2.0 (december 2025)
Met de Timesheets voor 13 departementen kun je, vóórdat je aan een opdracht begint, inschatten hoeveel effectieve tijd je verwacht te besteden aan hoofdwerkzaamheden en aan voorbereidende en afrondende werkzaamheden.

Leidraad veilig en gezond werken AV-sector – versie 2.0 (december 2025)
De Leidraad biedt uitgangspunten voor het waarborgen van fysieke en psychosociale veiligheid tijdens de ontwikkeling, preproductie, draaiperiode en postproductie. Versie 2.0 is inhoudelijk ongewijzigd en aangepast in vormgeving, in lijn met de andere praktijkinstrumenten van de Ketentafel Film/AV Productie.

Begrippenkader AV-sector – versie 3.0 (december 2025)
Het Begrippenkader bevat heldere en neutrale definities van termen die vaak terugkomen in onderhandelingen over (opdracht)overeenkomsten. Versie 3.0 is uitgebreid met nieuwe begrippen en toelichtingen.

Handleiding toepassing zzp-starttarieven film- en AV-productie – versie 2.0 (december 2025)
De handleiding biedt een uitleg in zes stappen om met behulp van de fair pay-tools tot een goed onderbouwd openingsbod te komen en het gesprek met de opdrachtgever goed voorbereid te voeren.

De Ketentafel Film/AV productie

De Ketentafel Film/AV productie werkt sinds september 2022 binnen het programma fairPACCT van Platform ACCT aan de ontwikkeling van fair pay-praktijkinstrumenten in het kader van de nadere uitwerking van de Fair Practice Code en de Intentieverklaring Audiovisuele Sector, onder leiding van onafhankelijk voorzitter Doreen Boonekamp.

Deelnemers aan de Ketentafel Film/AV productie: Nederlandse Audiovisuele Producenten Alliantie (NAPA), Nederlandse Content Producenten (NCP), Nederlandse Publieke Omroep (NPO), College van Omroepen (CvO), Kunstenbond, FNV Media & Cultuur, Dutch Production Association (DPA), Dutch Directors Guild (DDG), Auteursbond, Netwerk Scenarioschrijvers, Dutch Screenwriters & Directors (DS&D), ACT acteursbelangen (ACT), de Nederlandse Agenten Associatie (NAA), Nederlandse vereniging van Cinema-Editors (NCE), Netherlands Society of Cinematographers (NSC), Dutch Film Sound Association (DFSA), Art, Costume en Make-up & Hair professionals (ACM), FijnWeekend en Post supervisors Netwerk Nederland (PNN).

Toekomst/Arbeidsvoorwaarden/Afspraken/Inkomsten