Protocol en codes sociale veiligheid definitief

De Ketentafel Letterenorganisaties presenteert bij deze een organisatie-protocol plus een interne en externe gedragscode sociale veiligheid letterenorganisaties.

Wat zijn leidraden sociale veiligheid? Dit is een plan of richtlijn om een omgeving te creëren waarin mensen vrij zijn van pesten, discriminatie, agressie en ongewenst gedrag. 

Deze documenten zijn tot stand gekomen op basis van een brede inventarisatie in het culturele werkveld en bij individuele organisaties. Vervolgens is er een openbare consultatie geweest, waarna de ketentafel de input heeft verwerkt in de definitieve versie.

Hieronder nog wat meer uitleg over het belang van de leidraden sociale veiligheid en de relatie tussen deze leidraden en fair pay. 

Bevindingen openbare consultatie

Er zijn een aantal reacties gekomen op de openbare consultatie. Zo heeft Mores o.a. gevraagd haar huidige positie als landelijke steun- en adviespunt sociale veiligheid voor de culturele, creatieve en mediasector te verduidelijken. Ook willen we bij deze wijzen op de nieuwe ‘Toolkit sociale veiligheid’ voor zzp’ers en hun opdrachtgevers. Andere reacties wezen op meer duiding over niet-gewenste belangenverstrengeling tussen bestuur/rvt en directie plus op de noodzaak van externe vertrouwenspersonen en mediators, die gecertificeerd zijn. Ook zijn er vanwege het verhoogde risico op sociale onveiligheid, extra bepalingen opgenomen over niet-gewenst gebruik van alcohol, verdovende en stimulerende middelen tijdens en rond werkzaamheden. 

Essentieel belang vanwege werkveld

Sociale (en fysieke) veiligheid is binnen de gehele culturele en creatieve sector relevant. Maar extra aandacht hiervoor is er in de deelsectoren waar de activiteiten en werkplekken niet of niet altijd in een eigen accommodatie zijn, maar elders bijvoorbeeld in een locatie binnen of op een terrein buiten. Denk binnen het werkveld Letterenorganisatie aan literaire festivals op podia en literatuur-educatieve activiteiten op scholen.

Sociale veiligheid en fair pay

In het advies ‘Over de grens. Op weg naar een gedeelde cultuur’ van juni 2022 legt de Raad van Cultuur een directe relatie tussen sociale veiligheid en arbeidspositie. Daarom doet de Raad de oproep om deze positie te verbeteren:“Veel werknemers in de cultuur- en mediasector hebben flexibele dienstverbanden. Een zzp’er is kwetsbaar en daarom extra gevoelig voor grensoverschrijdend gedrag. Maak daarom van fair pay een speerpunt in het beleid en borg de rechten op een veilige werkomgeving, ook voor zzp’ers.” 

Daarnaast geldt in algemene zin dat werkverleners op basis van de Arbeidsomstandighedenwet (ARBO-wet) een beleid moeten hebben om psychosociale arbeidsbelasting bij werkenden te voorkomen of in elk geval te beperken. 

Nieuwe Governance Code Cultuur

Zien we jou op 27 oktober, 5 of 10 november?

Dit najaar gaan we met ons jaarlijkse Platform ACCT event over actuele arbeidsmarktontwikkelingen ‘on tour’. We komen met een afwisselend programma over fair pay in de culturele en creatieve sector. Dit doen we tijdens drie middagbijeenkomsten in Groningen (27 oktober), Maastricht (5 november) en Utrecht (10 november). We verwelkomen je graag op één van de locaties!   

We trappen de middag af met een inleiding en panelgesprek rondom fair pay, op zowel landelijk als regionaal niveau. Waar lopen beleidsmakers, opdrachtgevers en werkenden in onze sector tegenaan? Wat is er nodig om fair pay écht goed te regelen? En vooral: hoe zorgen we samen voor concrete stappen vooruit?

Daarna gaan we in een kleinere setting samen aan de slag. We nemen je mee in de opbrengsten van twee ketentafels van ons programma fairPACCT. En nodigen uit tot een gesprek over hoe de ontwikkelde fair pay tools aansluiten op jullie (regionale) praktijk. Laat je inspireren door collega’s uit andere disciplines, verbreed je blik en doe mee. We sluiten de middag gezamenlijk af met een netwerkborrel.

Programma per locatie

Let op! De ketentafel voorbeelden zijn bedoeld ter inspiratie. We raden het dan ook enorm aan om juist naar een middag te gaan waar jouw eigen sector niet centraal staat. 

27 oktober | 13:30-17:00 | Groningen | De Puddingfabriek
Praktijkvoorbeelden uit pop, cultuureducatie en amateurkunst 

5 november | 13:30-17:00 | Lumière Maastricht
Praktijkvoorbeelden uit podiumkunstenfestivals en beeldende kunst 

10 november | 13:30-17:00 | Utrecht | Centraal Museum
Praktijkvoorbeelden uit letteren en jazz-componisten

Meld je nu aan en spread the word!

Je kunt je nu aanmelden voor de verschillende locaties. Deelname is gratis. Bij aanmeldingen verwachten we van je dat je komt in vermaakt met gemaakte kosten voor onder meer sprekers, zaalhuur en catering. Er is ruimte voor een beperkt aantal bezoekers, dus wacht niet te lang! Laat het collega’s weten en dan zien we je daar!  Aanmelden kan tot uiterlijk 20 oktober

Reageer op protocol en codes sociale veiligheid

De Ketentafel Letterenorganisaties roept iedereen op om voor woensdag 16 september te reageren op haar leidraden sociale veiligheid. Dit bevat een organisatie-protocol en een interne en externe gedragscode. Wat zijn leidraden sociale veiligheid? Dit is een plan of richtlijn om een omgeving te creëren waarin mensen vrij zijn van pesten, discriminatie, agressie en ongewenst gedrag. 

Reageren kan via het invulformulier. De terugkoppeling door de ketentafel op basis van binnengekomen reacties gebeurt onder andere tijdens de tweede landelijke Sectordag Letteren op 24 september 2026. 

Hieronder nog wat meer uitleg over het belang van de leidraden sociale veiligheid en de relatie tussen deze leidraden en fair pay. 

Essentieel belang vanwege werkveld

Sociale (en fysieke) veiligheid is binnen de gehele culturele en creatieve sector relevant. Maar extra aandacht hiervoor is er in de deelsectoren waar de activiteiten en werkplekken niet of niet altijd in een eigen accommodatie zijn, maar elders bijvoorbeeld in een locatie binnen of op een terrein buiten. Denk binnen het werkveld Letterenorganisatie aan literaire festivals op podia en literatuur-educatieve activiteiten op scholen.

Sociale veiligheid en fair pay

In het advies ‘Over de grens. Op weg naar een gedeelde cultuur’ van juni 2022 legt de Raad van Cultuur een directe relatie tussen sociale veiligheid en arbeidspositie. Daarom doet de Raad de oproep om deze positie te verbeteren:“Veel werknemers in de cultuur- en mediasector hebben flexibele dienstverbanden. Een zzp’er is kwetsbaar en daarom extra gevoelig voor grensoverschrijdend gedrag. Maak daarom van fair pay een speerpunt in het beleid en borg de rechten op een veilige werkomgeving, ook voor zzp’ers.” 

Daarnaast geldt in algemene zin dat werkverleners op basis van de Arbeidsomstandighedenwet (ARBO-wet) een beleid moeten hebben om psychosociale arbeidsbelasting bij werkenden te voorkomen of in elk geval te beperken. 

Nieuwe Governance Code Cultuur

Richtlijn en rekenmodel

De Ketentafel Letterenorganisaties c.s. presenteert bij deze een Richtlijn en excel-Rekenmodel met fair pay starttarieven voor schrijfopdrachten aan auteurs: tekst en audio. Deze zijn tot stand gekomen op basis van onafhankelijk onderzoek door bureau HTH Research plus openbare consultatie vanuit fairPACCT. De onderzoekers hebben individuele gesprekken met betrokkenen en deskundigen in het veld gevoerd en een uitvraag gedaan onder de letterenorganisaties aangesloten bij het landelijke netwerk VLAM21. De voorbereiding vond voorts plaats door een Ketentafel-werkgroep met opdrachtgevers en auteurs, die input heeft geleverd en o.a. praktijkcasussen heeft vergeleken met de door de onderzoekers voorgestelde tarieven.

Checklist met extra elementen

Onderstaande factoren werden in de voorbereiding als moeilijk te kwantificeren gezien en/of als factoren die de Richtlijn en het Rekenmodel te complex maken. Ze staan daarom nu in een Checklist met extra elementen die bij onderhandelingen gebruikt kan worden. Het betreft: ervaring(sjaren) auteur, bekendheid,auteur; complexiteit opdracht; bereik (online/oplage, beschikbaar voor welke duur?); uitzonderlijke omvang (> 4.000 woorden). Ook aandacht voor poëzie gelet op de vaak kleine omvang maar lange maaktijd is gewenst. Het auteursrecht vergt eveneens aandacht.

Terugblik op openbare consultatie

Uit de openbare consultatie kwamen twee relevante punten: de positie van poëzie en van schrijfopdrachten voor toneelteksten. De opmerkingen over poëzie zijn verwerkt in de bovengenoemde Checklist. Wat betreft schrijfopdrachten voor toneelteksten geldt dat deze niet behoren tot de activiteiten van de letterenorganisaties. Er zijn wel richtlijnen van fondsen.

Jaarlijkse indexering, tabellen en online rekentool

Foto: Shutterstock

Doe mee aan de consultatie

De Ketentafel Letterenorganisaties presenteert bij deze haar vierde fair pay voorstel en vraagt om een reactie van alle betrokkenen vóór zaterdag 16 mei 2026. Gebruik hierbij het invulformulier. De terugkoppeling door de Ketentafel op basis van de binnengekomen reacties gebeurt uiterlijk voor 1 juli a.s.

Het vierde fair pay voorstel is gebasseerd op het verslag door HTH Research. Bij dit voorstel hoort een rekenmodel om de fair pay tarieven per opdracht concreet te kunnen berekenen. De documenten zijn tot stand gekomen op basis van indivuele gesprekken met betrokkenen en deskundigen in het veld en een uitvraag onder de letterenorganisaties aangesloten bij landelijk netwerk VLAM 21.

Concept fair pay Rekenmodel Schrijfopdrachten aan Auteurs

Concept fair pay Tariefrichtlijn Schrijfopdrachten aan Auteurs

We ontvangen reacties graag uiterlijk 16 mei 2026 via het onderstaande consultatieformulier. De ketentafel verwerkt alle input en koppelt terug uiterlijk voor 1 juli. 

Consultatieformulier